Poradnik dla rodziców i opiekunów

Rodzina, wychowanie i edukacja – krok po kroku

Od pierwszych tygodni życia do matury: przedszkole i szkoła, emocje i granice, nastolatki, zdrowie dziecka oraz miejsca, w których rodzina znajdzie bezpłatne wsparcie.

Ile lat ma Twoje dziecko?Wybierz etap na osi – pokażemy, od czego zacząć.

Przedszkolak (3–6 lat). Przedszkole, zabawa, pierwsze przyjaźnie i konflikty z rówieśnikami. W roku, w którym dziecko kończy 6 lat – obowiązkowa „zerówka”.

Kalkulator

Kiedy żłobek, przedszkole, zerówka i szkoła?

Podaj datę urodzenia dziecka. Wyliczymy terminy wynikające z przepisów: ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 i Prawa oświatowego. Zasady rekrutacji i terminy zapisów ustala gmina – sprawdź je w urzędzie lub placówce.

  1. Tu pojawią się terminy dla Twojego dziecka.

Działy poradnika

Dwanaście tematów, które wracają w każdej rodzinie.

Świeże teksty

Wszystkie artykuły

Komunikacja

Zamiast… spróbuj powiedzieć

Sześć zdań, które każdemu rodzicowi zdarza się wypowiedzieć – i ich spokojniejsze wersje.

Przestań płakać, nic się nie stało!

„Widzę, że jest ci przykro. Chcesz się przytulić?”

Nazwanie uczucia pomaga dziecku szybciej się uspokoić.

Ile razy mam ci powtarzać?!

„Buty stoją w przedpokoju. Wychodzimy za pięć minut.”

Krótka informacja zamiast wyrzutu – dziecko wie, co ma zrobić.

Jesteś niegrzeczny.

„Nie zgadzam się, żebyś bił brata. Złość możesz pokazać, tupiąc.”

Oceniamy zachowanie, nie dziecko – i podsuwamy, co wolno.

Brawo, jesteś najmądrzejsza!

„Długo pracowałaś nad tym zadaniem i w końcu się udało.”

Pochwała opisowa wzmacnia wysiłek, a nie etykietę.

Jak nie posprzątasz, nie będzie bajki.

„Kiedy klocki będą w pudełku, włączymy bajkę.”

„Kiedy… to…” brzmi jak plan, a nie groźba.

Nie przesadzaj, to tylko kartkówka.

„Stresujesz się. Co by ci teraz pomogło?”

Traktujemy problem poważnie i zostawiamy dziecku pole do decyzji.

Takich sposobów uczą warsztaty umiejętności wychowawczych.

Mapa wsparcia

Gdzie szukać pomocy

Wybierz sytuację, która najlepiej opisuje Waszą. W większości miejsc pomoc jest bezpłatna i nie wymaga skierowania.

Zagrożenie życia: 112
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111

Trudności w nauce, mowie lub zachowaniu dziecka

Publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna – diagnoza, opinie, orzeczenia, terapia.

Bezpłatnie, bez skierowania; zgłasza rodzic.

Przeczytaj więcej →
Kryzys w rodzinie, konflikty, problemy wychowawcze

Ośrodek pomocy społecznej lub PCPR – poradnictwo rodzinne, psycholog, asystent rodziny.

Bezpłatnie.

Przeczytaj więcej →
Nagła sytuacja: przemoc, żałoba, ostry kryzys

Ośrodek interwencji kryzysowej; w zagrożeniu życia – 112.

Bezpłatnie, często bez umawiania.

Przeczytaj więcej →
Smutek, lęk, wycofanie u nastolatka

Ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej dla dzieci i młodzieży (NFZ), telefon zaufania 116 111.

Bezpłatnie, bez skierowania.

Przeczytaj więcej →
Problemy w związku, rozstanie

Konsultacja lub terapia par, przy rozstaniu – mediacja rodzinna.

Zwykle płatne; bezpłatnie w części OPS i organizacji.

Przeczytaj więcej →
Chcesz nauczyć się nowych sposobów wychowania

Warsztaty umiejętności wychowawczych w poradni, OPS lub organizacji pozarządowej.

Często bezpłatnie w projektach samorządowych.

Przeczytaj więcej →

Redakcja poleca

Do odhaczenia

Listy kontrolne na ważne dni

Zaznaczenia zapamiętuje Twoja przeglądarka – możesz wrócić do listy później.

0 z 8 gotowe · ·

Słowniczek

Opinia, orzeczenie, IPET – co oznaczają?

Pojęcia, które rodzic słyszy w przedszkolu, szkole i poradni. Szczegóły zawsze potwierdź w placówce.

Opinia poradni
Dokument publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej opisujący trudności lub mocne strony dziecka, np. dysleksję, z zaleceniami dla szkoły i rodziców.
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego
Wydaje je zespół orzekający w publicznej poradni, np. przy niepełnosprawności. Szkoła ma obowiązek zapewnić dostosowania i zajęcia wskazane w orzeczeniu.
IPET
Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny – plan pracy z uczniem posiadającym orzeczenie, przygotowywany przez nauczycieli i specjalistów szkoły.
WWR
Wczesne wspomaganie rozwoju – bezpłatne zajęcia dla dzieci od wykrycia niepełnosprawności do rozpoczęcia nauki w szkole, na podstawie opinii poradni.
SPE
Specjalne potrzeby edukacyjne – szerokie pojęcie obejmujące m.in. niepełnosprawność, trudności w uczeniu się, choroby przewlekłe i szczególne uzdolnienia.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna
Wsparcie udzielane w przedszkolu i szkole: zajęcia rozwijające, korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne, porady i konsultacje. Jest dobrowolna i bezpłatna.
Nauczanie indywidualne
Organizowane dla dzieci, których stan zdrowia znacznie utrudnia chodzenie do szkoły – na podstawie orzeczenia poradni.
Edukacja domowa
Spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą na wniosek rodziców, z zachowaniem egzaminów klasyfikacyjnych w szkole, do której dziecko jest zapisane.

Pytania rodziców

W którym roku dziecko idzie do pierwszej klasy?

Obowiązek szkolny zaczyna się od 1 września roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 7 lat. Na wniosek rodziców może pójść do szkoły rok wcześniej, jeśli korzystało z wychowania przedszkolnego w poprzednim roku albo ma opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Czy zerówka jest obowiązkowa?

Tak. Roczne przygotowanie przedszkolne jest obowiązkowe w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat. Można je realizować w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole lub innej formie wychowania przedszkolnego.

Gdzie bezpłatnie zdiagnozować trudności dziecka w nauce?

W publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej właściwej dla przedszkola lub szkoły dziecka. Diagnoza i opinia są bezpłatne, a do poradni nie potrzeba skierowania – wniosek składa rodzic.

Od kiedy dziecko może iść do żłobka?

Opieka w żłobku i klubie dziecięcym jest przewidziana dla dzieci od ukończenia 20. tygodnia życia do 3 lat (w szczególnych przypadkach dłużej). Zasady rekrutacji ustala każdy samorząd lub placówka.

Do kogo zadzwonić, gdy dziecko potrzebuje rozmowy?

Dzieci i młodzież mogą bezpłatnie dzwonić pod 116 111 albo do Dziecięcego Telefonu Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – 800 12 12 12. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112.

Czy ProRodzina udziela porad indywidualnych?

Nie. Jesteśmy serwisem informacyjnym – piszemy poradniki i wskazujemy, gdzie szukać pomocy. W sprawach zdrowia, terapii czy prawa skontaktuj się ze specjalistą.

O serwisie ProRodzina

Pod tym adresem przez lata działała organizacja wspierająca rodziny – prowadziła poradnictwo i warsztaty dla rodziców. Dziś stowarzyszeniepro.pl to niezależny serwis informacyjny, który kontynuuje te tematy w formie poradników. Nie prowadzimy zajęć ani zapisów, a nasze teksty nie zastępują konsultacji ze specjalistą.

Więcej o nas Napisz do redakcji