Jedno dziecko nie potrafi poczekać na swoją kolej w grze, inne wybucha złością, gdy przegrywa, jeszcze inne stoi z boku placu zabaw, bo nie wie, jak dołączyć do zabawy. Umiejętności społecznych – nawiązywania kontaktu, współpracy, radzenia sobie z porażką – dzieci uczą się zwykle „przy okazji”. Niektóre potrzebują jednak więcej ćwiczeń. Dla nich prowadzi się trening umiejętności społecznych, w skrócie TUS.
Czym jest TUS
To zajęcia grupowe, na których dzieci w bezpiecznych warunkach ćwiczą konkretne zachowania społeczne. Prowadzący – psycholog, pedagog lub terapeuta z przygotowaniem do TUS – pokazuje umiejętność, dzieci odgrywają scenki, dostają informację zwrotną i ćwiczą ponownie. Ważne jest przenoszenie umiejętności do codziennego życia: do domu, przedszkola i szkoły. Szerzej o tym, czym są kompetencje społeczne, piszą encyklopedie i podręczniki psychologii.
Czego uczą się dzieci
- Komunikacji: przywitania, zadawania pytań, słuchania, proszenia o pomoc.
- Współpracy: czekania na swoją kolej, dzielenia się, pracy w parze i grupie.
- Emocji: rozpoznawania uczuć swoich i innych, radzenia sobie ze złością i frustracją.
- Rozwiązywania konfliktów: negocjowania, przepraszania, przyjmowania odmowy.
- Radzenia sobie z porażką i krytyką.
Dla kogo są zajęcia
Najczęściej z TUS korzystają dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, które mają trudności w relacjach z rówieśnikami. Zajęcia poleca się m.in. dzieciom w spektrum autyzmu, z ADHD, nieśmiałym i wycofanym, a także tym, które reagują impulsywnie lub agresywnie. Diagnoza nie jest warunkiem udziału – liczą się trudności, które widać na co dzień. Często prowadzący przeprowadza z dzieckiem i rodzicem rozmowę wstępną, żeby dobrać odpowiednią grupę.
Jak wyglądają zajęcia
Grupa liczy zwykle 4–8 dzieci w podobnym wieku i na podobnym poziomie umiejętności. Spotkania trwają 60–90 minut, raz w tygodniu, przez kilka miesięcy. Każde ma stały rytm: powitanie, przypomnienie zasad, nowa umiejętność, scenki i gry, podsumowanie i „zadanie domowe”. Dzięki stałej strukturze dzieci czują się bezpiecznie i chętniej próbują nowych zachowań.
Gdzie szukać TUS
- publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne (często bezpłatnie),
- przedszkola i szkoły – w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, także dla uczniów z orzeczeniem lub opinią,
- ośrodki środowiskowej opieki psychologicznej dla dzieci i młodzieży (NFZ),
- prywatne gabinety psychologiczne i centra terapii.
Jak wspierać dziecko w domu
Efekty TUS są trwalsze, gdy rodzic wie, co dziecko ćwiczy. Zapytaj prowadzącego o temat zajęć, chwal dziecko za próby użycia nowej umiejętności, ćwiczcie w zabawie i grach planszowych. Przydatne wskazówki znajdziesz w tekstach jak wspierać dziecko w rozwijaniu samoświadomości i kluczowe umiejętności emocjonalne dla rodziców.
Najczęstsze pytania
Od jakiego wieku dziecko może chodzić na TUS?
Grupy prowadzi się zwykle od 4–5 roku życia, dzieląc dzieci na przedszkolaków, młodszych i starszych uczniów oraz nastolatków.
Czy TUS jest refundowany?
Bezpłatne zajęcia prowadzą publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, szkoły w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej i placówki NFZ. Zajęcia w gabinetach prywatnych są płatne.
Po jakim czasie widać efekty?
Pierwsze zmiany rodzice zauważają zwykle po kilku–kilkunastu spotkaniach. Ważna jest regularność i ćwiczenie umiejętności w domu.
Czy ten tekst Ci pomógł? Oceń go:
Nikt jeszcze nie ocenił tego poradnika – bądź pierwszy.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
